เนื้อเรื่องย่อ

ค่ำคืนในวัดชนบท
ชายคนหนึ่งนั่งอยู่ในวัดชนบทอันสงบ ได้ยินเสียงระฆัง เห็นชาวนาจูงวัวควายกลับบ้าน และเมื่อความมืดปกคลุมก็ได้ยินเสียงสัตว์ยามค่ำ ท่ามกลางหลุมศพใต้ต้นโพธิ์และต้นไทร บรรยากาศทำให้เขารำพึงถึงสัจธรรมของชีวิต
แนวคิดสำคัญ
ความตายเป็นสัจธรรม
ผู้ดี คนจน นาย ไพร่ นักรบ หรือกษัตริย์ ล้วนมีปลายทางเดียวกัน
อย่าดูหมิ่นคนธรรมดา
ผู้ไร้ชื่อเสียงอาจเป็นผู้มีความสามารถและคุณค่าที่สังคมไม่เคยเห็น
เกียรติยศไม่ชนะความตาย
ชาติตระกูล อำนาจ ความงาม และความมั่งคั่งไม่อาจทำให้ผู้ตายกลับคืนมา
โอกาสทางการศึกษา
คนที่มีศักยภาพอาจขาดโอกาสพัฒนาความสามารถเพราะความยากจน
มักน้อยและสันโดษ
เรื่องวิจารณ์ความมักใหญ่ใฝ่สูงและเสนอชีวิตที่เรียบง่ายไม่ฟุ้งเฟ้อ
รู้จักปล่อยวาง
เมื่อชีวิตไม่เที่ยง มนุษย์จึงไม่ควรยึดติดกับทรัพย์สินและชื่อเสียงเกินไป